Wikikamus:Eluaha Wehede Niha ba Danö Eho
Nitöngöni: Ngawua wehede andre tou no moroi ba dalu danö (Nias Tengah). Böi bulö'ö ia tobali li yöu me tenga ha li yöu zi so ba Danö Niha. Saohagölö.
+++
ahele: 1. na möi ato niha mangondrasi sambua nahia, duma-dumania ahele ira ba nomo; 2. alabu börö wa aelo.
ahözi-hözi: sökhi sibai, motaki-takile, duma-dumania bewe sahözi-hözi.
a rua: a dua, a zua
ase: Aceh
biho: töi ndru'u ma zui la'a mbulunia, Sel wöli-wöli
bole-bole: 1. si tambai zimbi; 2. tana sadölö khö zibaya
bo'ogu: horokina manu
bu'alö: finowa'u ma naha gangakhozila
bu'ugawono: bu'u-bu'u sahatö ba mbörö zisi
cucu: Ut tutu, fakake ni'oguna'ö gere ba wama'ema ngarö-ngarö dödö
taguli: idanö fondrege ami gulo, hulö na nirino ba nidanö döwu
takuli: idanö fondrege ami gulo, hulö na nirino ba nidanö döwu
teteho: ndri manu, ba hiza ebua ia ma'ifu, aitö la'a-la'ania.
endra'i: Ut eza'i, Sel bada, fakake ni'oguna'ö na manöi ba hogu nohi, asese tefazökhi ia moroi ba döla zugala
ewe: Ut sikhöli, ta'io nomo niha ba omo sebua
ezaitö: Sel heziwala, bua nohi, ba hiza la'a-la'a guli tanö baero hulö la'a-la'a mbulu gae
ezewukhö, hezewukhö: Ut gegewukhö, töi zikhö, fondrege wa'afökhö na fa'usu
fakhaitö: töi mböra/fakhe, la'a-la'ania aitö
fadela: ŵeŵe ma bua ŵeŵe, asese labali'ö ia kadö ma naha mbecua
fahahaö: fa'igi fa'ahöli-höli dödö
famaukhu manu: Sel ufomanu, töi ndru'u, asese labe'e ba wamaukhu manu
famauwu: 1. töi geu, 2. soguna ma lala ni'oguna'ö ba wamahono aurifö
farada: bosi ma töi gana'a
fatao: aramba si lö ebua sibai, ba hiza ebua linia
fötö: töi wofo, asese i'a nono manu, te'u, i'a, ono gulö, ono mbaeŵa
fuyu: afi-afi meföna
gela-gela: kara sebua
göla: ngawalö
gota: höu, si to'ölönia latötöi ia ba mbawi ba manu
gumi sotöra: rozi-rozi nukha sutera
hae tanö niha: ulidanö si lö na sa si teföfö, molaya-laya manö ba ambö orom
hao: ngawalö lewuö bahiza abölö esolo ba awe'e-we'e ia, asese labe'e ia tobali gela mbulu zaku
haomögia: töi niha
hara'a: fulaŵa, naha geu galitö
haria: töi ngawalö gulö
hezaitö: Sel heziwala, bua nohi, ba hiza la'a-la'a guli tanö baero hulö la'a-la'a mbulu gae
hezoyo: Sel nezoyo, bua nohi, oroyo-royo gulinia
hörua: Omo Sebua
hulandro: Belanda
hulaoyo: toho, töi ngawalö doho
ifakea: ifazaŵa
ifo'ana'iŵa: ifosinema
ihölu: ihuta geu ma töla zinanö bakha ba mbenua
iriwo: tölö-tölö manu
i'uröi-röi: i'osisi nidanö, i'otarai luaha lumalö miraya ba lulu
kafa-kafa: töi kue ni'olombusi ba mbulu gae
kalifa: töi nasu
khötö-khötö: töi geu
kumaka-kaka: ma'igi abölö-bölö
la'asi: lafaigi
labukhi: labua'ö, mofanö
la'itö: töi nasu
lali höli gadolua: boto niha.
lali höli nedönaö: boto niha fao noso
lamauha: ngenge ma uo, duma-dumania ngenge dawuo.
laoyo: nago, aurifö simane fa'ebua nasu, bunia oroyo-royo
larise: töi niha
larua: naha gö ndraono fakhe ma'ökhö, tefazökhi ia moroi ba nue ma ba cucura
lufa-lufa: Sel bua-bua, fakake ni'oguna ba wamazaŵa bowoa ma böröwa moroi ba nawu
mafadaö: mahönagö
mafi: gamauzu
managaŵa: manasai bu
mandriala: Ut madala, töi ndröfi
maniu: fahalö mangawuli
manu nifölö: manu nikhai
manuzukhua: manuzukhu
molawayö: manu sahatö mangazulo
molömbunai: mo'ungu ba nidanö
monö: 1. Töi ŵeŵe, tola göi labali'ö ia böbö; 2. Ue si so ndroi
moriri-riri: 1. ambö teboka hörö börö me so haga, duma-dumania haga luo; 2. afökhö guli börö ba wa'aukhu zino; 3. afökhö gahe ma tanga börö me no tetaha ndro ba zi sabata
mune-mune: naha gö ndraono fakhe ma'ökhö, tefazökhi ia moroi ba nue ma ba cucura
muru-muru: fatö-fatö, simane fatö-fatö nukha
nanehe: töi niha
nasa: Ut Sel niasa: nifali ba ndranga (totoa) doho moroi ba cucura
na'ua: idanö
ndraso: tanö si fadaya, asese labali'ö ia naha nowi ma laza
ndrökhia: latötöi ia ba mbawi, ya'ia da'ő gametahö ba mbawa
ni'otaraŵa: lafazökhi hulö simane taraŵa, fama'ala wofo
nisikhi-sikhi: ni'ekha-ekha
oho: angi, ba hiza lö ha'uga abölö-bölö
okiri-kiri: muzaŵa-zaŵa, duma-dumania muzaŵa-zaŵa nikhu
ozizino: me'e abölö-bölö irege adö'u-dö'u
öfö: tehöngö, teturia
razö: töi niha
sabiha: 1. sabuso, sasönö duma-dumania ba gö; 2. si tobönö, duma-duma zi tobönö tanga, ma tobönö wangera-ngera
sai'ötö: bua mbanio si tobali tanömö nohi
samomo: 1. sadumo-dumo hulö zofökhö; 2. si faola omo
sialu: Sel salu, niha si mõi mangalui ahulua, lö ato, ha samösa niha
salukhu: niha si so khönia kumöyö, so khönia wamauwu zato ma fanai tödö
samöri-möri: sabölö-bölö hua
satete'e: solohu
semo: töi wirö meföna
simo: töi wirö meföna
Sinanolite Balaki, Sinanolite Ana'a: töi niha
sita: töi gulö
siwörögia: töi niha
sobawa asu: samahaö asu ba wealu ma ba wamolo
sobogalitö: simane fa'aukhu mbo galitő
soladari: matonga asoso
solaga-laga: sogötö-götö hulö döla nohi
solagara: matonga asoso ma matonga acua
solombanö: niha sikhölö wanua
söri: si to'ölönia latötöi ia ba mbawi ma ba zökha ya'ia da'ö otaluara mbagi faoma hulu
sulumae: ndru'u nasi, tola la'a niha
ta'elu: töi gi'a
talökhö: talu'i, nukha ni'ogu-na'ö ba wangai ma ba wolaya iraono
tawazei: tafaigi-faigi
tawu: tawö
te'onia: teföfö'ö, simane ulitö te'onia moroi ba mböra
to'i: töi geu, buania lafotöi bua do'i
tuani: bokai
waga: ndroi nifazőkhi moroi ba lewuö, lafoe irege tola atarö, sito'ölönia lafadagö ia ba döla nohi
walalu: fökhö
wama'öna: wama'anö
wawayasö: töi wakhe, fondrege wa'ami, asese göi labe'e ia tobali tamböyö
wöhö-wöhö: si bohou ebua
Umbu
[bulö'ö]- Ngawalö wehede andre muhalö moroi ba mbuku Johannes Hämmerle (editor), He'iwisa ba Danö Neho?, 1998, nga'örö 184-187